Feeds:
نوشته‌ها
دیدگاه‌ها

Archive for the ‘وصیت جانان’ Category


قسمت ششم وصیت مولای متقیان به پسرش حسن مجتبی (ع):

دل‌ جوان‌ همچون‌ زمين‌ بكر و خاك‌ پاك‌ است‌. هر دانـه‌ ای‌ كـه‌ در آن‌ افتد نشو و نما يابد. از اين رو پيش‌ از آنكـه‌ خاك‌ دلت‌ ناپـاك‌ و سخت‌ شـود، و عقل‌ و خردت‌ اسيـر هـوس‌ گـردد، در تـربيتت‌ كـوشيدم‌. من‌ با دانش‌ خويش‌ بسوی‌ تو شتافتم‌ تا اينكه‌ تو نيز در درك‌ حقايق‌ بشتابی‌ و درست‌ بدان سان‌ كـه‌ آزمودگان‌ و تجربـه‌ ديدگـان‌ ، كيفيت‌ كار خود را می شناسند، تو نيز بكـار خويش‌ آگـاه‌ گردی‌. اگر چنين‌ كنی‌، بی‌ نياز از رنج‌ و معاف‌ از آزمون‌ و تجربه‌ خواهی‌ شد. آنچه‌ ما از دانش‌ و معرفت‌ و ايمـان‌ كسب‌ نموده‌ايم‌ تو نيز همـانهـا را بدست‌ آر چـه‌ بسيار چيزهايی‌ كـه‌ بر مـا پوشيده‌ بود بر تو عيـان‌ گردد.

توضیحاتی در مورد وصیت:

هر عبارت این وصیت آکنده است از حقایق! دون مایه ی حقیری چون من، قادر نیست یکایک این حقایق را استخراج کند اما به اندازه ی توانم، اندکی به آنها می پردازم. در این وصیت تاکید بر دانش اندوزی بسیار بارز است که البته نکته ی ظریفی که شاید از نظر و توجه فرو افتد، اینست که فقط با تزکیه ی نفس امکان آن هست که عقل و خرد به صلاح انجامد. در واقع شعار خردورزی و عقل مداری به تنهایی متضمن رسیدن به کمال نیست. زیرا که امکان دارد امروز عقل چیزی بگوید و فردا همان عقل گفته ی پیشینش را تکذیب کند. پس باید در بدایت امر، آن چنان عقل را آب دیده و زبده کرد تا وقتی نظری بر مبنای آن داده می شود، کمترین اشتباه و کمال دوراندیشی در آن صورت پذیرفته باشد.

در واقع نکته ی فوق که بنده سعی در درشت ( Bold ) کردن آن داشتم، همان بحث پیش فرض هاست که  سابقا به آنها پرداختیم. وقتی دلی به تقوا انس بگیرد، پیش فرض های شیطانی از ضمیرش زدوده شده و در آن هنگام هر چه خرد ورزی کند و بر عقل تکیه کند، جز آیات رحمانی نخواهد بود. اگر چنین حالتی پدید نیاید عقل فقط بر طغیان دستور می دهد و هرگز بندگی را با عقل و خرد هماهنگ نخواهد یافت و بر اساس پیش فرض های آزادی طلبی بشری، فقط در جهت ارضای حس آزادی طلبی بر خواهد آمد. این پیش فرض های باطل از نفس عاصی بر آمده و نه اندیشه پخته! زیرا اندیشه پخته می داند که نباید آزادی آدمی به گونه ای باشد که سبب بندگی اش نسبت به ارباب آزادی شود ( چون آزادی بی قید با  آزادی دیگران در تعارض است. )

نکته ی دیگر، در نوع برخورد مولا با بحث کسب علم است. وی در رابطه با علم بر روی اکتسابی بودن آن بسیار تاکید می کند و می فرماید: «تو تلاش کن تا ایمان و معرفتی که ما کسب کرده ایم را بدست آوری و شاید چیزی بیابی که ما آن را نیافته ایم و بر ما پوشیده بوده است.» در واقع ایشان با گفتن این عبارات، در تلاش است تا به ما یادآوری کند که علم را نباید در انحصار کسی دانست و اینکه تنها کسی که تلاش کرد علم را به کف  آورد. برای امام حسن نیز تنها راه پیشرفت در علم را در کوشش می داند نه نسبت فامیلی و یا لقب و منصب! امام وصیت نکرده است که: «ای حسن! ما خانواده ای هستیم که به خدا اتصال داریم، پس لزومی ندارد که در پی علم باشیم، تمامی علم ها نزد ماست!»

Read Full Post »


قسمت پنجم وصیت مولای متقیان به پسرش حسن مجتبی (ع):

آنگاه‌ كـه‌ دست‌ نيـاز بسوی خدای آوری، با همـه‌ دل‌ و جان‌ نيازمند باش‌. زيرا وجود و كرم‌ تنها از خداست‌. در كارها بسيـار از او ط‌لب‌ خير و نيكی كن‌، و در وصيت‌ و سفارش‌ من‌ انديشه‌ بكار بند وچيزی را از ياد مبر!

ترسيدم‌ كـه‌ مبادا پيش‌ از آنكـه‌ وصـايـايم‌ را بشنوی هـوس‌ بر تـو چيره‌ گردد و فتنـه‌ و آشوبهـای دنيـا همچـون‌ اشتری مست‌ و سركش‌، تـو را بعصيـان‌ كشد.

توضیحات در مورد این وصایا:

در قسمت اول امام به نکته بسیار ظریف و مهمی اشاره دارند، همان چیزی که عرفا و صاحبدلان به نام مرحله ای از سلوک از آن نام می برند، » طلب «. باید با تمام وجود از خدا خواست که وقتی از اغیار چشم فرو بستی و دل به کرم تنها او بستی، از حیله ی دنیا جستی و در دامن رحمتش آرام هستی. باور کنید می توانم برای همین یک جمله ی مولا یک مقاله چندین صفحه بنویسم و چه بسا باز هم بسیاری از نکات را فرو گذاشته باشم. این است علم علی! نکته بعدیT در رابطه با همواره از خدا طلب نیکی کردن است. اگر از او نخواهی تا در جاده هدایت بمانی به ناگاه خود را در تیه گمراهی رهرو خواهی یافت و باید همیشه از خوف ضلالت لرزان و به سوی درگهش منیب باشی.

در قسمت دوم وصیت، نکات گهرباری نهفته است. وقتی مولا علی، حسن فرزندش را این چنین از دنیا می ترساند و او را از عصیان و سرمستی بیدون هیچ ملاحظه و ابایی باز می دارد. این وصیت به ما یادآوری می کند که هیچ کس حتی حسن که قرار است ولی امر مسلمین باشد نباید لحظه ای خود را از گناه دور ببیند. اگر غیر از این باشد، خدعه شیطان او را هلاک کرده و دامانش به رجس بیالوده.

بنظر شما چرا مولا به فرزند نمی گوید تو بعد از من رهبر اینانی و تو از گناه و اشتباه مبرّا و هر چه به نظرت آمد، همان کن؟ چرا او را می ترساند از عصیان؟ مگر حسن که سالها در مکتب خودش درس بندگی خوانده، هنوز اینقدر ضعیف النفس است؟

تمامی این وصایا به ما باز میگردد تا کسی را بی دلیل مقدس نکنیم و از گناه و اشتباه مصون نپنداریم و بدانیم همه اسیر هوس و نفس هستند. نفس یک شیخ بزرگ آنست که دوست دارد مردم در برابرش نشسته و از فضائلش بگویند و او را ستوده و دستش را ببوسند. ضعیف النفسی چو من نیز اسیر شکم و دیگر اقسام حیوانی است. هر کسی به اندازه ای و به شکل خاصی باید از شیطان به خدا پناه ببرد.

همچنین اگر هم خود به منصبی رسیدیم خود را بر حق ندانیم و با میزان و معیار نهادن خود، دشمن و دوست را تعیین نکنیم. امام در حال گوشزد به ماست که معیار خداست و بدان تو هر چه باشی حتی امام و پسر علی و ولی امر مسلمین از خدا باید بترسی و تبلور خضوع و خشوعت همان است که بسیار با دیگران مشورت کنی ( بر اساس سیره نبوی ) تا نکند احیانا نگاه صالحی  را نشنیده، تصمیمی اتخاذ کنی.

پی نوشت: دوستان عزیز در مورد شعری که چند پست قبل سرودم خیلی به من لطف داشتند و همین طور انتقاداتی که به حق صحیح و منطقی بود. اما باید خاطر نشان کنم که بنده حتی این نوشته ها را شعر نمی دانم و فقط از سر اینکه از کلام عادی خسته می شوم، برخی حرفها را به گونه ای دیگر می نویسم. بهر حال بنده از هر کسی بهتر می دانم که در شعر گفتن چقدر بی سواد و بی استعداد هستم اما چه کنم که گاهی اوقات بهتر است در پوشش شعر گونه مطالبی را عنوان کرد.

Read Full Post »


پیش از تحریر: به دلیل وفقه ایجاد شده در انتشار وصایای مولا از همگی دوستان عذرخواهی میکنم. به گوش دل بر روی تک تک جملات تامل و تعمق کنید، که بسیار گهربار و حکمت آمیز  و ژرفناک هستند.

قسمت چهارم وصیت مولای متقیان به پسرش حسن مجتبی (ع):

در راه‌ خدا جهاد كن‌ چنان‌ جنگ‌ وجهادی كه‌ شايسته‌ قدر اوست‌.هر جا  و در هر موقعيتی هر چند كه‌ سختی كشی و به رنج‌ افتی، برای حق‌ و عدالت‌ قيـام‌ كن‌. در كـار دين‌ پيوستـه‌ دانشجو بـاش‌ و خـويشتن‌ را بناملايمات‌ عادت‌ ده‌. صبور بودن‌ در راه‌ حق‌، نيكخویی است‌.  در همـه‌ كارهـا بكردگـار خويش‌ توكل‌ كن‌ زيرا تو بـه‌ پنـاهگـاهی استوار و نيرومند روی آورده‌ای.

Read Full Post »


پیش از تحریر: قصد داشتم پس از درج اصل وصیت، کمی به آن بپردازم و نکاتی را پر رنگتر کنم، اما پشیمان شدم و دیدم تک تک این سخنان پررنگ هست و باید تمامی شان را به دقت خواند و مدتی بر آنها تمرکز و تفکر کرد. و در نهایت به کار بست!

قسمت سوم وصیت مولای متقیان به پسرش حسن مجتبی (ع):

» پسر، خانـه‌ ايمان‌ و آرامگاه‌ خويش‌ سامان‌ ده‌ و جهان‌ جـاودان‌ را بسرای‌ نـا پـايدار مفروش‌. سخنی كـه‌ نيك‌ نميدانی مگو و پيرامون آنچـه‌ مـربـوط‌ بتـو نـيست‌ گفتگـو مكـن‌. در هـر راهـی‌ كـه‌ گـام‌ مـينهی‌ ، مبـادا به گمـراهی بـرسی‌. زيـرا در گمـراهی و سـرگـردانی‌ خويشتن‌ داری‌ بسی‌ بهتر از انجام‌ كاری‌ است‌ كه‌ سرانجامش‌ هراس‌ است‌ و نگونباری. مروج‌ نيكوكاری باش‌ تـا خود از نيكو كـاران‌ گردی . پيوستـه‌ با دست‌ و زبان‌ نيكان‌ رابـه‌ كـارهـای پسنديده‌ تشويق‌ كن‌ و از كردار نكوهيده‌ باز دار، وهر چند كـه‌ ميتوانی‌، با بدكـاران‌ و پليد فكران‌ مياميز واز آنها دوری‌ گزين‌.»

Read Full Post »


نوشته ای که پـیـش روی شما می باشد، عینا از کتاب پیشگویی های امیرالمومنین، به اهتمام سید محمد نجفی یزدی، آورده شده است.

امیرالمومنین علیه السلام فرمود:

این پرچم فتنه و فساد ( در آخرالزمان ) پرچم گمراهی است که بر محور ضلالت برپا شده است و با شاخه هایش پراکنده گردیده است. شما را به پیمانه خود وزن کند و با دست خود شما را می کوبد، قائد و پرچمدار آن پرچم از ملت اسلام خارج و بر گمراهی ایستاده است.

پس در آن روز از شما ( مسلمانان ) باقی نماند مگر ته مانده ای مانند آنچه که در ته دیگ باقی است یا خرده ای چون دانه خردی که در ته جوال  می ماند.

آن پرچم گمراهی شما را له می کند مانند مالیدن چرم دباغی و می کوبد مانند کوبیدن کشت درو شده، مومن خداپرست را از شما جدا میکنند مانند پرنده ای که دانه بزرگتر را از دانه کوچک بیرون می کشد. ( رهبران و بزرگان و افراد دین دار را از شما میگیرند.) (بیشتر…)

Read Full Post »


متن حاضر از همگن نیک، ویژویژ، به دستم رسیده است.

دو چیز را هیچ وقت فراموش مکن . اول خدا دوم مرگ . • دو چیز را همیشه فراموش کن . اول به کسی خوبی کردی دوم کسی به تو بدی کرد . • در مجلسی وارد شدی زبان نگاه دار . • در سفره حاضر شدی شکم نگاه دار . • در خانه ای وارد شدی چشم نگاه دار . • در نماز ایستادی دل نگاه دار. • دنیا دو روز است یک روز با تو ویک روز علیه تو . • روزی که با توست مغرور نباش . • روزی که علیه توست صبور باش.

Read Full Post »


قسمت دوم وصیت مولای متقیان به پسرش حسن مجتبی (ع):

با دفتر زندگی‌ گذشتگان‌ او {نفس و دل} را آشنـا سـاز و حوادث‌ و رويدادهـايی‌ را كـه‌ بر آنهـا گذشتـه‌ است‌ برای او بـاز گو. نفس‌ خـويش‌ را در بارگاه‌ های‌ ويران‌ سفر ده‌ و بگذار آثـار آن همـه‌ قدرت‌ و عظ‌مت‌ را نيك‌ بنگرد ودريابد كـه‌ از كجا تـا بكجـا رسيده‌اند و چگونـه‌ از دوستان‌ جدا شده‌ اند ودر سراهای‌ تنگ‌ و تـاريك‌ مـانده‌اند. در اين‌ موقع‌ بخويش‌ فكر كن‌ كـه‌ دير يا زود تو نيز همچون‌ يكی‌ از تن‌ های‌ تنهای‌ آنها خواهی‌ بود.

…………….

بیان چند نکته:

در بدایت امر باید خاطر نشان کنم که هر بار  قصد میکنم که در ذیل این سخنان گهربار، نکاتی را یادآور شوم، بسیار دل فسرده می گردم که چرا در این ایام حاضریم که از نام ایشان و از کلام ایشان سوء استفاده میشود، زیرا اگر چنین نبود، اکنون به مواردی دیگری می پرداختم که بیشتر می توانست بر تقوا بیفزاید اما حال فقط باید به پالایش انحرافات بپردازیم و این بدان معناست که ناخودآگاه هرچقدر هم که بنده اهتمام بورزم، نکاتی که امروز در جامعه عیان تر است در نظر شما بیشتر جلوه میکند و در مقابل قسمت های دیگر کمرنگ تر خواهند شد. افسوس!

در این فراز از وصیت جانان، مولا در مورد توجه به تاریخ و سرگذشت پیشینیان نکاتی را به پسر گوشزد میکند. توجه به حوادث و رویداد گذشتگان سبب میگردد که آدمی پی ببرد که هر چقدر هم دارای جلال و جبروت باشد، جایگاهی جز دخمه ای تاریک و همراهی جز تنهایی و جامه ای جز کفن و همنشین جز خاک نخواهی داشت. این نگاه منجر به خشیت و خشوع در برابر خداوند و فروتنی در مقابل خلقش و تقوا میشود و آدمی را از طغیان و عصیان بازداشته و در مسیر بندگی استوار تر میکند. این نکته نباید فراموش کرد که این دنیا منزلگه دائمی نیست و به کاروانسرایی می ماند که فقط برای اسکان چند روزه مناسب است و همگان بدان آگاهند، برای کاروانسرا نیازی به خرید وسایل و متاع نیست بلکه به حد نیاز در آنجا یافت میشود و باید گهر وجود را در منزلگهی خرج کرد که باقیست و هجرتی از آن نیست. هر عاقلی برای جایی هزینه میکند که بداند برای همیشه در آنجا خواهد ماند. پس این دنیا نه متاع آن قابل اعتنا میباشد و نه وابستگی هایش. وصالش با فراق، دوستی ها با بی وفایی توامان. عزتش با ذلت و همه چیز محکوم به فرسایش و زوال. مخلص کلام که دل مبند و فراموش مکن قدرت و استعدادی که اکنون در بر داری، فردا از دست خواهی داد.

نکته دوم؛ به این قسمت وصیت توجه کنید: «در اين‌ موقع‌ به خويش‌ فكر كن‌ كـه‌ دير يا زود تو نيز همچون‌ يكی‌ از تن‌ های‌ تنهای‌ آنها خواهی‌ بود.»

کلید واژه این جمله، واژه ی خويش میباشد. امام علی در تک تک این جملات بر این نکته تاکید دارد که خود را بترسان و خود را آگاهی بده و فراموش مکن که اگر لغزش داشته باشی، تو نیز مانند ددمنشان خواهی شد. » به خویش فکر کن » . این نحوه برخورد با تاریخ و آنچه که مولا تاکید می فرماید را با آنچه که امروز شاهد هستیم ببینید. امروز هم در محفلی که حضور داریم، میگویند که در قرآن بسیار به تاملِ در تاریخ سفارش شده، اما هیچکس نمی گوید که این کار باید طوری انجام شود که هرکس، نفس خویش را بترساند نه سایرین. امروز افراد با یادآوری داستان های منافقین و طلحه و زبیر، دیگران را می ترسانند. آیا نه این است که مولا گفته است که نفس خود را بترسان؟؟؟ پس چگونه دیگران را از لغزش میترسانی و خود را از تقصیر پاک می پنداری؟؟؟

این همان نکاتی است که بر اثر عدم هوشیاری و دقت نظر، فرو گذاشته شده است. ظاهر امر، که توجه به تاریخ است باقی مانده اما روش درست آن فراموش شده و یا شاید بهتر است که بگوییم سعی کردند از یادِ مردم ببرندش.

Read Full Post »

Older Posts »